Ο όρος στρες εκφράζει τις εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις που δεχόμαστε για να αντεπεξέλθουμε στις σχετικές προσδοκίες που έχουμε εμείς ή το περιβάλλον μας. Οι ικανότητες αντιμετώπισης του κάθε ατόμου για τις πιέσεις αυτές διαφέρουν και εξαρτώνται από την αντίληψη μας για τις απαιτήσεις του περιβάλλοντος, του εαυτού μας και την αντίστοιχη ρύθμιση της συμπεριφοράς μας. Το αίσθημα της πίεσης μπορεί να δημιουργείται από εξωτερικούς παράγοντες ή από σκέψεις. Ενώ κάποιες φορές μπορεί να μην υφίσταται στην πραγματικότητα, να δημιουργείται στην φαντασία μας και να το προκαλούμε μόνοι μας.
Για να αναρωτηθούμε αν πιέζουμε τον εαυτό μας :
-
Αισθανόμαστε εξαντλημένοι σωματικά ή συναισθηματικά;
-
Πιστεύουμε ότι είμαστε επιρρεπείς σε αρνητικές σκέψεις για τη δουλειά ή τα προσωπικά θέματα;
-
Αισθανόμαστε ότι για να επιτύχουμε πρέπει να πιεστούμε πολύ;
-
Πιστεύουμε ότι δεν έχουμε το χρόνο να κάνουμε ό,τι θεωρούμε σημαντικό
-
Χάνουμε τον ύπνο μας ανησυχώντας για ό,τι μας απασχολεί;
-
Τρώμε στο πόδι επειδή είμαστε πολυάσχολοι;
Τον όρο στρες πολλές φορές τον ταυτίζουμε με το άγχος, αν και το στρες μπορεί να εκφραστεί προκαλώντας οποιοδήποτε συναίσθημα, εκτός από άγχος, θυμό, φόβο, θλίψη κάποιες φορές και χαρά. Οι αρνητικές συνέπειες του στρες μας οδηγούν σε απαισιόδοξα συμπεράσματα τα οποία μειώνουν την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση, αυξάνοντας το άγχος και τη θλίψη.
Η καλή πλευρά του στρες μας κρατάει σε εγρήγορση και μας προετοιμάζει να αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις. Σύμφωνα με την θεωρία του ανεστραμμένου U, όσο αυξάνονται τα επίπεδα του στρες αυξάνεται η αποδοτικότητα, μέχρι όμως ένα συγκεκριμένο επίπεδο πίεσης. Από το σημείο αυτό και έπειτα, όσο αυξάνεται η πίεση, η αποδοτικότητα μειώνεται. Η μέγιστη απόδοση επιτυγχάνεται από μια μέση κατάσταση πίεσης. Τα επίπεδα του ιδανικού στρες διαφέρουν ανάλογα με τις περιστάσεις και τις αντοχές του κάθε ατόμου.
Τα έντονα συναισθήματα που προέρχονται από το στρες προκαλούν αλλαγές στη συμπεριφορά, τη σκέψη, αλλά και σωματικά συμπτώματα τα οποία μπορεί να επιβαρύνουν την υγεία μας. Οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν τα επίπεδα του στρες προκαλώντας ένα φαύλο κύκλο. Η συνεχής πρόκληση άγχους, φόβου και θλίψης μας οδηγεί σε διαταραχές και ψυχολογικά προβλήματα.
Όταν πιεζόμαστε το συμπαθητικό νευρικό σύστημα υπερλειτουργεί εκκρίνοντας ορμόνες (πχ. αδρεναλίνη, κορτιζόλη) και ετοιμάζει τον οργανισμό για να αντιμετωπίσει ένα κίνδυνο. Αποτέλεσμα αυτών είναι να αυξάνονται οι παλμοί μας, ο ρυθμός της αναπνοής μας και να σφίγγουν οι μύες μας. Όσο βρισκόμαστε σε συνεχή πίεση προκαλούμε υπερένταση στον οργανισμό μας η οποία μας οδηγεί σε προβλήματα υγείας. Τα συμπτώματα του στρες μπορεί να είναι συναισθηματικά, γνωστικά και σωματικά κάποια απο αυτά φαίνονται παρακάτω.
Σωματικά το στρες προκαλεί συμπτώματα όπως
- πονοκέφαλοι, ημικρανίες
- ζάλη, ίλιγγοι, εμβοές
- κοιλιακοί πόνοι
- αυχενικό
- θάμπωμα στα μάτια
- ακμή
- ερυθρίαση
- ταχυκαρδία
- υπέρταση
- αύξηση μυικού τόνου
- τρέμουλο
- ανόρθωση τριχών
- ευαισθησία στις ασθένειες
- κνησμός
- αλλεργίες
Αλλαγές στην συμπεριφορά
- επιθετικότητα
- σφίξιμο των δοντιών
- αστάθεια στην φωνή
- υπερκινητικότητα
- αϋπνία
- κοινωνική απόσυρση
- εφιάλτες
- ανορεξία ή υπερφαγία
- δάγκωμα νυχιών
- λήψη ουσιών
Γνωστικές αλλαγές
- αρνητικές σκέψεις
- δυσκολία στη συγκέντρωση
- απώλεια μνήμης
- μείωση του χρόνου αντίδρασης
- αναποφασιστικότητα
- διάσπαση προσοχής
- ανησυχία
- σύγχυση
Άρθρο δημοσιεύτηκε σε ΑΓΧΟΣ
Psychinfo.gr 