Category Archives: psych-news

Η  συναισθηματική νοημοσύνη ορίζεται ως η ικανότητα αναγνώρισης της συναισθηματικής κατάστασης που αλλάζει τις στάσεις, τις προθέσεις και την συμπεριφορά.

H συναισθηματική νοημοσύνη είναι η ικανότητα

• να αναγνωρίζει το άτομο διαφορετικές συναισθηματικές καταστάσεις
• να αναγνωρίζει την επιρροή των συναισθημάτων στην συμπεριφορά
• να έχει τον έλεγχο των συναισθημάτων σε ιδιαίτερες καταστάσεις

Έχει αποδειχτεί  ότι η συναισθηματική νοημοσύνη μπορεί να αναπτυχθεί και να εξασκηθεί.

Οι πτυχές τις συναισθηματικής νοημοσύνης:

• η κατανόηση του εαυτού, των στόχων, των προθέσεων και της συμπεριφοράς
• η κατανόηση των άλλων και των συναισθημάτων τους

Οι πέντε συναισθηματικοί τομείς του IQ  (Goleman)

1. αναγνώριση των συναισθημάτων
2. διαχείριση των συναισθημάτων
3. ανάπτυξη των κινήτρων
4. αναγνώριση και κατανόηση των συναισθημάτων των άλλων ανθρώπων
5. διαχείριση των σχέσεων με βάση τα συναισθήματα των άλλων

ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ (Goleman)

ΘΥΜΟΣ: λύσσα οργή, πικρία, αγανάκτηση, απόγνωση, αναβρασμός, ενόχληση, εκνευρισμός, εχθρότητα, μίσος

ΘΛΙΨΗ: λύπη, πίκρα, ακεφιά, κατήφεια, μελαγχολία, αυτό-λύπηση, μοναξιά, καημός, απελπισία, κατάθλιψη.

ΦΟΒΟΣ: άγχος, αναστάτωση, νευρικότητα, έγνοια, κατάπληξη, τρόμος, ανησυχία, δέος, φρίκη, τρομάρα, πανικός.

ΑΠΟΛΑΥΣΗ: ευτυχία, χαρά, ανακούφιση, ικανοποίηση, ευεξία, ευαρέσκεια, διασκέδαση, καμάρι, αισθητική απόλαυση, ενθουσιασμός, τέρψη, ηδονή, ευφορία, κέφι, έκσταση.

ΑΓΑΠΗ: αποδοχή φιλικότητα, εμπιστοσύνη, τρυφερότητα, ευγένεια, αφοσίωση, λατρεία, ταίριασμα, έρωτας.

ΕΚΠΗΞΗ: σοκ, κατάπληξη, θαυμασμός , απορία.

ΑΠΟΣΤΡΟΦΗ: περιφρόνηση, δυσφορία, απέχθεια, σιχασιά, φρίκη, αηδία.

ΤΡΟΠΗ: ενοχή, αμηχανία, απογοήτευση, τύψεις, ταπείνωση, εξευτελισμός, μετάνοια

Η κατάθλιψη είναι η συχνότερη ψυχική διαταραχή. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία και σε οποιοδήποτε ανεξάρτητα από κοινωνικό-οικονομικό επίπεδο.  Επίσης η βαρύτητα της κατάθλιψης ποικίλλει. Εμφανίζεται σε πολλές μορφές και πολλές φορές αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μη γίνεται σωστή διάγνωση.

 Όταν υπάρχει κατάθλιψη το άτομο συχνά πιστεύει ότι τίποτα δεν μπορεί να τον βοηθήσει και ότι η κατάσταση αυτή δεν θα αλλάξει ποτέ. Τα συμπτώματα τις κατάθλιψης δεν είναι πάντα τα ίδια για όλους τους ανθρώπους. Μπορεί να διαφέρουν στην στη συχνότητα, στη διάρκεια, άλλα και στην ένταση της εμφάνισής τους. Επίσης μπορεί κάποιος να εμφανίζει συμπτώματα που σε άλλους να μην υπάρχουν καθόλου.

 Η αντιμετώπιση της κατάθλιψης είναι πολύ σημαντική γιατί η νόσος μπορεί να επηρεάσει το άτομο, την οικογένεια και τη δουλειά του. Κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν ότι η τα συναισθήματα αυτά δεν αλλάζουν,  όμως   αντιμετώπιση της κατάθλιψης είναι πλέον εφικτή.  Η αναγνώριση των συμπτωμάτων κατάθλιψης πριν αναπτυχθεί η νόσος μπορεί να βοηθήσει έτσι ώστε με την κατάλληλη διαχείριση να παραμείνει σε ελαφρά μορφή. 

 Συμπτώματα

·         Εξάντληση

·         Διαταραγμένος ύπνος-συχνοί εφιάλτες-ξύπνημα πολύ  πρωινές ώρες

·         Σωματικά συμπτώματα

·         Δυσκολία στη συγκέντρωση

·         Αυξημένο άγχος και ανήσυχες σκέψεις

·         Συναισθηματική ανισορροπία πολλές φορές χωρίς λόγο

·         Αισθήματα λύπης, ευερεθιστότητας ή έντασης

·         Απομόνωση , κλείσιμο στον εαυτό

·         Αρνητικές σκέψεις

·         Ελάττωση του ενδιαφέροντος ή της ευχαρίστησης σχεδόν σε όλες τις δραστηριότητες

·         Απώλεια ενδιαφέροντος για σεξ

·         Μειωμένη ενεργητικότητα και αργές κινήσεις

·         Διαταραχές διατροφή ή αλλαγές στο βάρος

·         Ιδέες ενοχής

·         Αυτοκτονικές ιδέες

·         Ανησυχία και απαισιοδοξία

ΜΕΙΖΟΝ ΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ

             Το μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργικότητα του ατόμου. τα συμπτώματα είναι έντονα και μπορεί να διαρκέσει 6-8 μήνες.  Το μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο μπορεί να συμβεί μόνο μια φορά στη ζωή του ανθρώπου, αλλά υπάρχουν περιπτώσεις επανεμφάνισης.

ΔΥΣΘΥΜΙΑ

            Τα συμπτώματα της δυσθυμίας είναι ηπιότερα αλλά διαρκούν για πολύ μεγάλο διάστημα. Το άτομο διατηρεί το μεγαλύτερο μέρος της λειτουργικότητας του, όμως υπάρχει ο κίνδυνος να προκληθεί μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο.

ΔΙΠΟΛΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ

            Η διπολική διαταραχή  γνωστή και ως μανιοκατάθλιψη, χαρακτηρίζεται από εναλλαγές του συναισθήματος μανίας και κατάθλιψης. Κατά τις περιόδους μανίας , το άτομο παρουσιάζεται χαρούμενο με μεγάλη ενέργεια και αυξημένη δραστηριότητα. Οι περίοδοι κατάθλιψης έχουν τα χαρακτηριστικά του μείζονος καταθλιπτικού επεισοδίου.

ΕΠΟΧΙΚΗ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

            Χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση συμπτωμάτων κατάθλιψης τους χειμερινούς μήνες. Σχετίζεται άμεσα με το μειωμένο ηλιακό φώς και τα συμπτώματα υποχωρούν την άνοιξη και το καλοκαίρι. Η εποχική κατάθλιψη μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά με την φωτοθεραπεία.

ΣΥΓΚΑΛΥΜΕΝΗ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

            Η συγκαλυμμένη κατάθλιψη ή αλλιώς λανθάνουσα κατάθλιψη, δεν παρουσιάζει τα συνήθη συμπτώματα  της νόσου αλλά εκφράζεται διαφορετικά. Μπορεί να παρουσιάζονται σωματόμορφες  διαταραχές ή έκπτωση στις γνωστικές λειτουργίες.

ΨΥΧΩΣΙΚΗ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

            Παρατηρείται παράλληλη εμφάνιση της κατάθλιψης και παραληρητικών ιδεών ή ψευδαισθήσεων.

ΕΠΙΛΟΧΕΙΟΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

            Τα συναισθήματα μετά τη γέννηση είναι πολύ έντονα. Οι νέες μητέρες προσαρμόζονται στις νέες ευθύνες τους καθώς αναρρώνουν από τη γέννα. Αυτό που τρομοκρατεί τις μητέρες είναι τα αισθήματα για να μη βλάψουν το παιδί τους και πολλές φορές το αποφεύγουν.

ΠΕΝΘΟΣ

            Το πένθος διαρκεί λιγότερο από την κατάθλιψη και η συνολική λειτουργικότητα του ατόμου δεν  επηρεάζεται τόσο πολύ.

Η κατάθλιψη είναι η συχνότερη ψυχική διαταραχή. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία και σε οποιοδήποτε ανεξάρτητα από κοινωνικό-οικονομικό επίπεδο.  Επίσης η βαρύτητα της κατάθλιψης ποικίλλει. Εμφανίζεται με πολλές μορφές και πολλές φορές δε γίνεται σωστή διάγνωση.

Η αντιμετώπιση της κατάθλιψης είναι πολύ σημαντική γιατί η νόσος μπορεί να επηρεάσει το άτομο, την οικογένεια και τη δουλειά του. Κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν ότι η τα συναισθήματα αυτά δεν αλλάζουν,  όμως   αντιμετώπιση της κατάθλιψης είναι πλέον εφικτή.  Η αναγνώριση των συμπτωμάτων κατάθλιψης πριν αναπτυχθεί η νόσος μπορεί να βοηθήσει έτσι ώστε με την κατάλληλη διαχείριση να παραμείνει σε ελαφρά μορφή.  

Συμπτώματα

·         Αισθήματα λύπης, ευερεθιστότητας ή έντασης

·         Ελάττωση του ενδιαφέροντος ή της ευχαρίστησης σχεδόν σε όλες τις δραστηριότητες

·         Καταθλιπτική διάθεση

·         Δυσκολία στον ύπνο

·         Διαταραχές διατροφής και αλλαγές στην όρεξη

·         Απώλεια ενδιαφέροντος για σεξ

·         Μειωμένη ενεργητικότητα και αργές κινήσεις

·         Αδυναμία συγκέντρωσης και λήψης αποφάσεων

·         Ιδέες ενοχής

·         Αυτοκτονικές ιδέες

·         Ανησυχία και απαισιοδοξία

·         Σωματικά συμπτώματα

Αυτοδιάλογος, είναι οι σκέψεις των αθλητών που γίνονται πριν, μετά ή κατά τη διάρκεια του αγώνα, κατά τη διάρκεια της προπόνησης ή της νοερής απεικόνισης και εκτελούνται σιωπηρά ή φωναχτά. Οι σκέψεις αυτές μπορούν να επηρεάσουν την απόδοσή τους θετικά ή αρνητικά και ανάλογα με το περιεχόμενό τους. Μαθαίνουμε λοιπόν να κατευθύνουμε αυτές τις σκέψεις ώστε να έχουμε θετικά αποτελέσματα, χρησιμοποιώντας τον αυτοδιάλογο.

Ο αυτοδιάλογος παρακίνησης είναι αυτός που χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να ενθουσιάσουμε το άτομο, να πιστέψει στον εαυτό του, να προσπαθήσει περισσότερο, να αποκτήσει θετική στάση κτλ. Χρησιμοποιείται κυρίως όταν η κίνηση ή η άσκηση απαιτούν δύναμη και αντοχή

Ο αυτοδιάλογος καθοδήγησης μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην εκμάθηση δεξιοτήτων, στη διόρθωση λαθών και στη δημιουργία της κατάλληλης ψυχικής διάθεσης. Στόχος του είναι να επισημάνει τα διάφορα τμήματα της εκτέλεσης των δεξιοτήτων με λέξεις κλειδιά και να καθορίσει τον ρυθμό εκτέλεσης τους. Η προσοχή εστιάζεται σε σημεία κλειδιά και ο αυτοδιάλογος κατευθύνει τις κατάλληλες ενέργειες.

Ο αυτοδιάλογος με θετικές σκέψεις τονώνει την αυτοεκτίμηση, την αυτοπεποίθηση και την αυτοαξία του αθλητή. Ο θετικός αυτοδιάλογος μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά τις διάφορες φάσεις του παιχνιδιού για να τονώσει τον αθλητή μετά από κάποια αποτυχημένη ενέργεια. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά την διάρκεια εκμάθησης των δραστηριοτήτων και την σωστή εκτέλεσή τους, ως επιβράβευση.